Buka ménu utama

Parobahan

14 bita ditambahkeun ,  4 tahun yang lalu
taya kamandang éditan
! colspan="2" align="center" bgcolor="#a0ffa0" | <font size="-1">Unit [[SI]] & [[standard temperature and pressure|STP]] dipaké iwal mun ditandakeun lain.</font>
|}
'''Karbon''' ngarupakeunmangrupa [[unsur kimia]] nu dina [[tabel periodik]] dilambangan '''C''' sarta [[nomer atom]] 6. Unsur karbon tétravalén mibanda sababaraha [[Alotrop karbon|bentuk alotrop]]:
* [[inten]] ([[mineral]] pangteuasna). Struktur beungkeutan: 4 éléktron na orbital-sp3 3-diménsi
* [[grafit]] (salasahiji zat panglemesna). Struktur beungkeutan: 3 éléktron na orbital-sp2 2-diménsi jeung 1 éléktron na orbital-s.
* Orbital sp1 nu kabeungkeut kovalén mangrupa hiji-hijina interés kimia.
 
Fullerit ([[fullerin]]) nyaéta molekul dina skala-[[nanométer]]. Dina bentuk nu basajan, 60 atom karbon ngabentuk lapisan [[grafit]] nu ngagulung jadi hiji struktur 3-dimensi nu sarupa jeung bal maénbal.
 
Karbon aya dina sadaya bahan organik sarta mangrupa dasar pikeun [[kimia organik]]. Nonlogam ieu ogé mibanda sipat [[kimia]] nu ahéng ku bisana kabeungkeut ku atom karbon jeung rupa-rupa unsur séjénna, ngabentuk ampir 10 yuta sanyawa nu geus kanyahoan. Nalika ngahiji jeung [[oxigénoksigén]], karbon jadi [[karbon dioxidakarbondioksida]] nu kacida pentingna pikeun [[tutuwuhan]]. Nalika ngahiji jeung [[hidrogén]], karbon jadi rupa-rupa sanyawa nu disebut [[hidrokarbon]] nu penting pikeun industri dina bentuk [[minyak bumi]] (Ing. ''fossil fuel''). Nalika ngahiji jeung oxigén lan hidrogén, karbon bisa jadi rupa-rupa golongan sanyawa kayaning [[asam lemak]], nu penting pikeun mahluk hirup, jeung [[éster]], nu méré rasa kana bungbuahan. [[Isotop]] [[karbon-14]] ilahar dipaké pikeun [[pananggalan radioaktif]].
 
== Ciri penting ==
Karbon téh unsur nu penting jeung onjoy pisan. Bentukna nu béda-béda di antarana nyaéta salaku zat panglemesna ([[grafit]]) jeung pangteuasna ([[inten]]). Lian ti éta, karbon mibanda afinitas nu kacida gedéna pikeun ngabentuk [[beungkeut kimia|beungkeut]] jeung [[atom]] leutik lianna, kaasup [[atom]] [[karbon]] séjén, katambah ku ukuranana nu leutik nu bisa ngabentuk sababaraha beungkeut. Ku ayana pasipatan ieu, karbon geus kanyahoan bisa ngabentuk ampir sapuluh yuta sanyawa nu béda. Sanyawaan karbon jadi dasar sakabéh kahirupan di [[Marcapada]], sedengkeun [[daur karbon-nitrogén]] nyadiakeun sabagian énergi nu dihasilkeun ku [[panonpoé]] jeung [[béntang]] lianna.
 
== Aplikasi ==
Karbon mangrupakeunmangrupa komponén penting dina unggal sistim mahluk hirup, tanpa karbon mah hirup téh moal aya (baca [[chauvinisme karbon]]). Ajén [[ékonomi]] utama tina karbon nyaéta dina bentuk hidrokarbon, utamana [[suluh fosil]] gas [[métan]] jeung [[minyak bumi]]. Minyak bumi dipaké ku [[industri pétrokimia]] pikeun ngahasilkeun, di antarana, [[béngsin]], [[minyak tanah]] jeung [[solar]], maké prosés [[distilasi]]. Minyak bumi ngahasilkeun rupa-rupa bahan atah pikeun zat-zat sintétik, di antarana [[plastik]] nu jadi béntang di jaman kiwari.
 
=== Mangpaat séjén ===